Home Blotevoetenpad
Natuurwandelpad
  Gouwe Voeten
Trek je schoenen uit en kom mee
De Gouw 11
1611 BS Bovenkarspel nabij Enkhuizen
info@gouwevoeten.nl
06-361717778 of 06-53156999
logo

waarom blote voeten Prijzen Lokatie Uitjes Foto`s workshopsKruiden

Basilicum

Basilicum

Basilicum (Ocimum basilicums)

Achtergrond
Er bestaan ruim 150 basilicumvarianten. De bekendste hebben gladde, groene bladeren. Er zijn ook soorten met geribbelde blaadjes die lijken op de bladeren van een eik, en paarse en rode varianten. Basilicum is een eenjarige plant uit de muntfamilie die niet winterhard is, maar binnenshuis het hele jaar relatief eenvoudig te kweken is.

Gebruikswijze
Basilicum wordt in grote hoeveelheden gebruikt voor bijvoorbeeld pesto of in gerechten met tomaten. Basilicum combineert goed met (groente-)soepen, pastasauzen, groenten zoals olijven, tomaat, uien en aardappelen, diverse soorten kaas (bijvoorbeeld verse kaas, mozzarella), ei, vis, lamsvlees, varkensvlees en kip.

Voeg basilicum pas toe als het eten van het vuur af is, anders gaat veel van de smaak verloren. Basilicum mag in ruime hoeveelheden worden toegevoegd. De smaak is zacht en zal niet snel overheersen.

Geneeskracht
Basilicum geeft verlichting bij verkoudheid, hoesten, astma, verstopte sinussen, hoofdpijn, jicht, artritis, reuma, spierblessures en koorts. Basilicum is te gebuiken bij de bandeling van  darmklachten, menstruatiepijn en buikpijn, acne, aften of ontstekingen in de mond. Het is verder urineverdrijvend, koortsverlagend, kalmerend, ontsmettend en schimmelwerend en reinigt nieren en ingewanden en helpt bij blaas- en nierklachten. Het verlicht mentale vermoeidheid, is geest verhelderend en verbetert de concentratie. Basilicum is ook de sleutel tot anti-aging: het geeft bescherming tegen de schadelijke effecten van het ouder worden. Een kompres met Basilicum helpt bij ringworminfectie.

Hiernaast verdrijft Basilicum vliegen en muggen, je kunt het sap van de blaadjes over je huid smeren. Tevens verlicht het de pijn bij insectenbeten.

 

Brandnetel (Urtica dioica)

Achtergrond

De plant is algemeen voorkomend en is te vinden naast wegen, bosranden en verwaarloosde tuinen. De plant gedijt vrijwel overal maar heeft een voorkeur voor een goed bemeste bodem zoals bij composthopen of aan de rand van een akker

De plant heeft uitsluitend stamper- of meeldraadbloemen (dioica = tweehuizig). De bloeit van juni tot oktober met in trossen hangende bloemen.

Het belangrijkste kenmerk van de brandnetel is dat hij bedekt is met brandharen. Dit zijn fijne holle haartjes, die een brandend gevoel geven wanneer de breekbare punt afbreekt. De haren bevatten mierenzuur en andere stoffen die blaren, branderige plekken en jeuk op de huid veroorzaken.

Gebruikswijze
De jonge bovenste bladeren kunnen het hele jaar gekookt worden gegeten als spinazie of als soep. Gekookte brandnetels steken niet.

Geneeskracht
Als geneesmiddel wordt het kruid en de wortel gebruikt. Je kunt er thee van zetten.
Brandnetel werkt: Bloedzuiverend, bloedstelpend, bij allergische aandoeningen, zoals hooikoorts en astma. Verder is brandnetel te gebruiken bij huidaandoeningen, zoals eczeem of psoriasis, bij de menstruatie om zware bloedingen te verlichten. De aanwezigheid van vitamine C en ijzer maken het kruid zeer geschikt als tonicum bij een ijzertekort. De wortel wordt wel gebruikt om een vergrote prostaat te behandelen. Brandnetelsap en thee zijn nuttige dranken wanneer u zwanger bent of borstvoeding geeft. Het sap en de thee zijn heilzaam bij jicht en gewrichtsontstekingen.

 

Citroengras (Cymbopogon citratus)

Achtergrond

Citroengras is een grassoort die in grote, dichte pollen groeit. Het groeit uit tot stengels die ruim een meter hoog kunnen worden. Citroengras komt oorspronkelijk uit Zuid-Oost AziŽ. De onderste, binnenste bladeren hebben culinaire waarde en ruiken sterk naar citroen. De buitenste bladeren zijn erg hard en worden niet gebruikt. De pollen worden afgesneden bij de bodem en op ongeveer 15 cm hoogte. Vervolgens worden de stengels gedroogd en veelal gemalen.

Gebruikswijze

Citroengras heeft een frisse, zure smaak die erg lijkt op citroen in combinatie met gember.
Citroengras kan zowel aan het begin als gedurende de kooktijd worden toegevoegd. Het mag gerust meekoken, zodat de smaak goed vrijkomt. Gebruik citroengras in Oosterse gerechten, of om een gerecht een zure tegenhanger te geven, bijvoorbeeld bij pittige of zoete gerechten. Citroengras combineert erg goed met kokos en kan prima gebruikt worden voor marinades voor vis en vlees. Combineer het bijvoorbeeld met laos, ketoembar en komijn voor een kruidige, aromatische marinade of als basis voor sauzen en wokschotels.

 

Geeskracht

Citroengras is te gebruiken bij de behandeling van Indigestie, acne, hypertensie, artitis, reumatische koorts en helpt bij het berbeteren van het immuunsysteem. Het heeft ook antibacteriŽle en schimmelwerende eigenschappen en is rijk aan antioxidanten. Citroengras zou helpen bij de genezing van kanker.


Dille (Anethum graveolens)

Achtergrond
Dille komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa en het Midden-Oosten, al is de precieze oorsprong van de plant onbekend

Dille is als plant net zo zacht en fijn als de smaak doet geloven. De ranke takken en kleine, tere bladeren groeien tot een meter hoog en kunnen al beschadigen door een flinke windvlaag. Dille staat daarom het beste op een beschutte, zonnige plaats. Het is een eenjarige plant. In de zomer krijgt de plant grote waaiers met kleine, lichtgele bloemen. Naast decoratief kunnen deze bloemen en de eropvolgende zaden ook culinair gebruikt worden.

Gebruikswijze
Dille heeft een zachte, delicate smaak die lijkt op venkel en anijs. De combinatie van een zoete en een licht zure smaak zorgt ervoor dat dille prima als op zichzelf staand kruid gebruikt kan worden, of om de smaak van een complex gerecht te intensiveren. Dit kruid gaat erg goed samen met onder andere vis, eieren, komkommer, mosselen, worteltjes en in soepen, sauzen en salades. Ook in vlees-, aardappel- en yoghurtgerechten of als garnering is dille goed op zijn plek.

Dille heeft een zachte smaak die makkelijk door andere sterke smaken overheerst wordt. Dille kan daarom het beste als enige smaakmaker gebruikt worden, of in combinatie met andere, zachte smaken bij een complexer gerecht. Het aroma van dille gaat snel verloren als het verhit wordt, voeg dille daarom altijd kort voor het serveren toe.

Genezing
Dille kan worden gebruikt bij menstruatie problemen, maag- en darmkrampen, misselijkheid, dyspepsie, long aandoeningen, pijnlijke menstruatie, slechte adem, kolieken, winderigheid, spijsverteringsproblemen en hik.

Dille bevordert de melkafscheiding bij borstvoeding.

Dragon (Artemisia dracunculus)

Achtergrond
Dragon bestaat uit de fijngevormde bladeren van een kleine plant die ongeveer een halve meter tot een meter hoog wordt. De bladeren hebben een sterke geur en kunnen het beste jong geoogst worden. Oorspronkelijk komt dragon uit West-AziŽ en het zuiden van Rusland. In tegenstelling tot veel andere kruiden bleef dragon lang onbekend. Voor het eerst werd het toegepast in Centraal en Oost Europa in de 13de eeuw. Vanaf de 16de eeuw vond dragon zijn weg in de andere keukens van Europa om pas in de 18de eeuw Frankrijk te veroveren.

Gebruikswijze
De smaak van dragon is anijsachtig, met een bitterzoete, peperige smaak. Dragon komt in tal van gerechten tot zijn recht. In de Nederlandse keuken wordt dragon het meest gebruikt in sauzen, zoals bearnaise, maar ook in kruidenazijn of mosterd. Het is ook erg lekker in gerechten met eieren, in een vinaigrette, bij visgerechten of bij vlees. Dragon kan prima meegekookt worden, het geeft ook bij verhitten zijn smaak goed af. Het kruid kan ook in ovenschotels of salades worden gebruikt. Voeg vanwege de sterke smaak niet teveel toe.

Geneeskracht

Dragon werkt stimulerend voor de spijsvertering, het kalmeert de maag. Het is eetlust opwekkend. Kalmeert de hik.  Werkt vochtafdrijvend en pijnstillend, bijvoorbeeld bij kiespijn. Dragon zogt voor een goede nachtrust.

 

Spijsvertering stimulerend

- Eetlust opwekkend

- Verminderd en kalmeert de hik

- maag kalmerend

- vochtafdrijvend

- pijnstillend

- voor een goede nachtrust

- bij kiespijn op kauwen tegen de pijn

Kamille

Achtergrond

Kamille komt uit Noord-AziŽ en Zuidoost-Europa. Tegenwoordig groeit kamille in heel Europa. Echte Kamille wordt op grote schaal geteeld in Hongarije en Oost-Europa. De plant wordt gevonden in volle weide en korenvelden, aan wegkanten, op zonnige heuvels en op puinplaatsen.

De plant bloeit vanaf mei tot augustus met aan de toppen bloemen met gele hartjes en witte kroonblaadjes die op het einde van de bloeitijd naar onder buigen. De bloemen hebben een honingachtig zeer welriekend geur. Echte Kamille heeft gladde, rechtopstaande bleekgroene dunne stengels en wordt 25 tot 40 cm hoog. De bladeren, met smalle lijnvormige slippen, staan trapsgewijze over de lengte van de zeer vertakte stengels. De plant is ťťnjarig en heeft generfde zaadjes.

Gebruikswijze
Kamille wordt vaak gedronken als thee. Tijdens de bloeitijd worden de bloemen geplukt en zorgvuldig gedroogd.

Geneeskracht
Als geneesmiddelen worden de bloemhoofdjes en de etherische olie gebruikt. De bloemen hebben een aangename geur en oefenen een reinigende en kalmerende invloed uit op het maagdarmstelsel, in feite op alle organen die met slijmvliezen bekleed zijn. Kamille is een van de veiligste kruiden en is goed voor onrustige kinderen. Kamille wordt gebruikt in inhalaties voor astma.

Uitwendig.
- Omslagen, gorgeldranken en baden hebben een wondgenezende en ontstekingsremmende werking.

- Als olie-extract, crŤme en kompres bij huidirritaties en eczeem. Daartoe kunnen ook enkele druppels vluchtige olie aan crŤme worden toegevoegd.
- Als azijn bij geÔrriteerde geslachtsdelen of een gevoelige huid.

- Als inhalatie bij hooikoorts.

- Als kompres bij vermoeide ogen en allergieŽn.

- In omslagen en kompressen bij krampen.

 

Inwendig.

- De thee van de bloemen of etherische olie werkt tegen ontstekingen en bij slijmhuidontstekingen tegen krampen.

- De thee is veilig voor kleine kinderen

- De thee helpt bij slapeloosheid, nachtmerries, irritatie en kiespijn.

- Brengt de spijsvertering tot rust

- Het helpt bij nerveuze indigestie, winderigheid, kolieken, gastritis en ontstekingen van de ingewanden. De tinctuur is bij nerveuze indigestie het beste.

- Als zwak kalmerend middel. Goed bij spanningshoofdpijn, psychosomatische pijnen, menstruatiepijn en andere krampen.

- Goed in de beginstadia van koorts.

- Een thee van kamille en rozemarijn is goed tegen hoofdpijn.

Koriander (Coriandrium sativum)

Achtergrond

Koriander komt van oorsprong uit het Midden-Oosten. Koriander is een kruid dat al millennia gebruikt wordt en vooral in AziŽ, Latijns-Amerika, het Midden-Oosten en het Middellandse Zeegebied erg populair is. De naam koriander wordt gebruikt voor de bladeren van de korianderplant, terwijl ketoembar gebruikt wordt voor de zaadjes van dezelfde plant. Het blad heeft een frisse, intense smaak die wat weg heeft van peterselie. De zaadjes hebben juist een kruidige, aromatische smaak die lijkt op anijs en sinaasappel.

 

Het is een eenjarige plant die een halve meter hoog wordt en in de zomer grote schermen met witte bloemen draagt. Uit deze bloemen worden de zaden gevormd die ongeveer een halve centimeter in diameter zijn. De bladeren zijn gekarteld en hoe hoger op de plant, hoe fijner ze gevormd zijn. Als kruid worden vooral de onderste bladeren gebruikt. De zaden worden geoogst wanneer ze helemaal volgroeid zijn en worden vervolgens gedroogd.

Gebruikswijze
Koriander wordt veel gebruikt in de Aziatische en Latijnse keukens. Onder andere in ItaliŽ, India en Mexico is het een belangrijke smaakmaker. De scherpe, peterselie-achtige smaak brengt onder andere salades, soepen, pasta’s en curry’s op smaak. Het verse blad wordt vaak als garnering gebruikt.

Voeg koriander altijd pas aan het einde van de kooktijd toe, of  gebruik het als garnering. De smaak k

Geneeskracht:
vroeger, toen we nog geen mobieltjes hadden om op te zoeken waar koriander nou precies goed voor was, werd het toch volop gebruikt. Ze wisten toen al dat koriander een ‘superfood’ was.

Vandaag de dag weten we wat er in koriander zit en waarom het nou zo goed voor ons is. Koriander zit namelijk vol met gezonde dingen die we nodig hebben in ons dagelijks leven.

Belangrijke eigenschappen die in koriander zitten:

-          bevorderd de gezonde huidstructuur en is goed voor je ogen

-          voert zware metalen in je lichaam af

-          cholesterolverlagende effecten

-          houd de bloedsuikerspiegel in toom

-          heeft een vocht afdrijvende werking

In koriander zit vitamine A dat goed is voor de huid. Als je last hebt van bijvoorbeeld dof haar of puistjes kan vitamine A helpen dit te verminderen. Een te kort aan vitamine A kan de huid verslechteren en op lange duur een slecht effect op de ogen hebben.

De goedkoopste manier om zware metalen uit je lichaam te halen: koriander!


 Kruizemunt (Menthe spicata)

Achtergrond
De muntfamilie is zeer uitgebreid, met meer dan 600 soorten. Muntplanten kruisen zeer makkelijk, met bekende soorten als pepermunt als gevolg. De vele soorten en kruisingen zorgen vaak voor verwarring. Dit wordt nog eens versterkt doordat veel soorten meerdere namen hebben. Zo staat kruizemunt ook bekend als groene munt of aarmunt. Kruizemunt is een plant die tot 80 centimeter hoogte groeit. De bladeren zijn puntig, helder groen en worden tot 10 centimeter lang. Doordat de wortels zich ondergronds uitbreiden en de takken wortels aanmaken waar ze de grond raken, is het een plant die zich erg makkelijk verspreid. Het blad verspreidt een heerlijk frisse geur. Doordat kruizemunt een krachtig aroma en minder vluchtige stoffen bevat dan soorten als pepermunt, is kruizemunt erg geschikt voor culinair gebruik.

Gebruikswijze
De frisse, aromatische, zoetige smaak en geur van kruizemunt maken het een populair kruid in de keuken. In de Britse keuken is traditionele mint sauce een veelgebruikte toevoeging bij vleesgerechten en gebakken aardappels. In gerechten uit het Midden-Oosten neemt kruizemunt een zeer prominente plek in. Denk daarbij aan combinaties met lamsvlees, met yoghurt, in sauzen, salades, groentes (zoals courgette, komkommer of erwten), fruitsalades, het kruiden van vlees, thee of koele dranken. Kruizemunt wordt ook gebruikt in cocktails zoals de mojito. De verfrissende geur past erg goed bij salades, pasta’s, vers fruit, dranken of soep. Voeg kruizemunt altijd aan het einde van de bereiding toe. Lang verhitten zorgt ervoor dat de smaak grotendeels vervliegt.

Geneeskracht
Kruizemunt kan op veel manieren gebruikt worden. Munt kan gebruikt worden om hoofdpijn, buikpijn en misselijkheid te verhelpen, maar ook als middel om een frisse adem te krijgen. Munt, of menthol, staan symbool voor fris en schoon. Denk bijvoorbeeld aan gebruik in tandpasta en kauwgum. Munt is in Noord-Afrika een belangrijk onderdeel van de cultuur, bijvoorbeeld in de befaamde muntthee welke een symbool van gastvrijheid is.

 

Oregano (Origanum vulgare)

Achtergrond
Oregano is een kleine, dichtbegroeide plant die ook in Nederland winterhard is. De plant wordt tot een halve meter hoog en maakt veel snelgroeiende takken met daaraan kleine, ovale blaadjes. De takken verhouten als ze ouder worden. In de zomer bloeit de plant met kleine, roze bloemen. Oregano (Origanum vulgare) is familie van de marjolein (Origanum marjorana), twee kruiden die veel overeenkomsten hebben. Door de gelijkende naam worden ze ook dikwijls verward: oregano wordt ook wel wilde marjolein genoemd, marjolein wordt ook wel echte marjolein of marjoraan genoemd. Marjolein is wat zachter en milder van smaak. Oregano komt in Nederland ook in het wild voor, vooral in Zuid-Limburg waar de geurige planten veel langs wegen en in velden staan.

Gebruikswijze
Oregano, of wilde marjolein, heeft een pittige, kruidige smaak die gedroogd het best tot zijn recht komt. Oregano is ťťn van de belangrijkste smaakmakers van de Italiaanse en Griekse keuken. Oregano smaakt heerlijk op pizza’s en in schotels met bijvoorbeeld tomaat, kaas, courgette, pasta of kip. De krachtige, kruidige en pittige smaak van oregano komt goed tot zijn recht in Italiaanse, Griekse en Mexicaanse gerechten. Oregano is een belangrijk onderdeel van de bekende ‘Italiaanse kruidenmix’ en combineert uitstekend met onder andere tijm, salie en basilicum.

Oregano kan, in tegenstelling tot de meeste groene kruiden, aan het begin van de kooktijd worden toegevoegd. Hoe langer oregano verwarmd wordt, hoe meer smaak afgegeven wordt. Oregano is krachtig van smaak, maar overheerst niet snel. Oregano kan ook prima toegevoegd worden aan gerechten die niet verwarmd worden, zoals salades

Geneeskracht
Oregano gaat schadelijke bacteriŽn te lijf, evenals vrije radicalen. Hierdoor is oregano een ware boost voor je immuunsysteem. Oregano heeft een pijnstillende werking bij zenuwpijnen en reumatische pijnen. Het helpt bij artritis, griep, verkoudheid, gordelroos, vastzittende hoest, astma, trage spijsvertering, slechte eetlust, lage bloeddruk, worminfectie, krampen, schimmelinfecties, bacteriŽle en virusinfecties.

Oregano is een zeer krachtig natuurlijk antibiotica, het neutraliseert vrije radicalen en vertraagt het verouderingsproces. Het is een extreem sterk antioxidant. Oregano is bovendien een natuurlijke pijnstiller. Het gaat schimmelinfectie, bacteriŽn en virussen direct tegen doordat deze indringers worden aangevallen en uitgedroogd. Het helpt bij spijsverteringsproblemen.

Oregano is bovendien een antiviraal middel, gaat herpes en zelfs de griep tegen, het helpt tegen ontstekingen en verstoppingen. Het werkt verder tegen maagkrampen, nervositeit en andere interne klachten. Oregano wordt gebruikt bij slijmvliesontstekingen van maag, mond en keel.Men gebruikt oregano ook bij depressie en angsttoestanden, migraine en nerveuze hoofdpijn.

Het helpt het  natuurlijke afweermechanisme van het lichaam. Hierdoor wordt het ook ingezet bij lupus, reumatische artritis en prikkelbaar darmsyndroom.  Er zit veel mangaan, vitamine K, mineralen, ijzer en calcium in oregano, het bevat ook vitamine E, anti-oxydanten en vezels. Producten met vezels stimuleren het lichaam om galzouten aan te maken waardoor het risico op darmkanker aanzienlijk wordt gereduceerd.

Peterselie (Petroselinum crispum)

Achtergrond
Peterselie is een tweejarige plant die oorspronkelijk uit het Midden-Oosten komt. Er bestaan honderden subsoorten, waarvan er in Nederland twee veel gebruikt worden: krulpeterselie en gladde peterselie. Peterselie wordt ruim een halve meter hoog en heeft fris groene bladeren die aan lange stelen groeien. Het tweede jaar maakt de plant gele bloemschermen, waarna de plant veel van zijn kracht en smaak verliest.

Gebruikswijze
Peterselie heeft een heerlijk frisse, kruidige smaak die licht zoet en pittig is. Het wordt vaak gebruikt bij soepen, sauzen, gerechten met vis of vlees, kruidenboter of salades. Ook in Mediterraanse gerechten is peterselie vaak goed op zijn plek, denk bijvoorbeeld aan Italiaanse pastasauzen met tomaat en kaas, of Griekse groenteschotels met olijven en feta. Peterselie is heerlijk bij asperges, in dressings of in combinatie met kaas en eieren. Voeg peterselie altijd pas aan het einde van de bereiding, vlak voor het opdienen toe. Bij verhitten gaat veel van de smaak en geur verloren. Peterselie heeft een krachtige smaak die snel kan overheersen. Dit kruid laat zich erg goed combineren met andere kruiden zoals bieslook of tijm. Peterselie past goed bij een veelvoud aan gerechten en bereidingen. Daar waar een frisse, kruidige smaak nodig is om een gerecht af te maken, is peterselie een uitstekende keuze.

Geneeskracht
Peterselie is een supergezond en geneeskrachtig kruid.  Peterselie is een natuurlijke antioxidant en wordt al duizenden jaren als geneeskruid gebruikt. Er zijn tientallen ziektes en aandoeningen waar het gebruik van peterselie een helende werking op heeft. Wist je bijvoorbeeld dat dit kruid boordevol ijzer zit? Veel meer nog dan spinazie, ideale voeding  dus als je bloedarmoede hebt.

Peterselie zou helpen tegen borstkanker. Ook is peterselie goed voor vrouwen in de menopauze. Het drinken van peterselie thee helpt de hormoonbalans in harmonie te brengen. Daarnaast is het goed voor vrouwen die menstrueren en vrouwen met PMS. Peterselie kan verlichting brengen bij menstruatiepijn en zorgen voor meer regelmaat als je last hebt van een erg onregelmatige menstruatie.

Peterselie zit boordevol kalk, ijzer, vitamine B en heeft vochtafdrijvende eigenschappen en is daarom ook een ideaal kruid in een detox programma, het helpt je bloed te zuiveren en houdt de aderen elastisch. De bloedvaten worden sterker wat goed is tegen hart- en vaatziekten. De nieren gaan beter functioneren door inname van dit geneeskruid. Het helpt  tegen opname van te veel zout in het lichaam en bij het reinigen van blaas maar ook de lever. Het forceert lichaamsonvriendelijke stoffen om het lichaam te verlaten.

Het nuttigen van peterselie kan je helpen als je last hebt van oorproblemen, bijvoorbeeld bij oorontsteking maar ook bij doofheid omdat het je gehoor versterkt.

Spijsvertering: dat peterselie vaak als garnering op een bord wordt gelegd is niet voor niets; peterselie is erg goed voor de spijsvertering.  Het doodt bacteriŽn in de maag en zorgt voor een gunstig klimaat in ons spijsverteringsstelsel.

Heb je last van een slechte adem? Of ben je je tandenborstel vergeten? Gebruik peterselie! Het is een goede mondverzorging, en goed voor je gebit, want je tanden worden er sterker van. Peterselie maskeert een slechte adem, zelfs bij knoflookgebruik maskeert peterselie de geur.

 

Rozemarijn (Rosmarinus officinalis)

Achtergrond

De rozemarijn is een  houtige heester die altijd groen blijft. Het is een zeer robuuste plant die zowel arme grond als droogte goed kan tolereren. De heester kan tot anderhalve meter hoog worden, met aan elke tak honderden naaldachtige bladeren die van boven groen en van onder zilvergrijs zijn. Rozemarijn bloeit in de zomer met lichtblauwe, onopvallende bloemen. In warme klimaten bloeien de struiken soms het hele jaar rond. Door de hardheid groeit rozemarijn ook goed in koudere landen. Het is dan ook in veel landen een geliefde struik voor in de tuin of op het balkon.


Gebruikswijze
Rozemarijn heeft een krachtige smaak die doet denken aan naaldhout en salie. Het heeft een sterke, harsachtige geur die goed past bij het robuuste uiterlijk van de rozemarijn-naalden. De uitgesproken smaak past goed bij stevige gerechten, zoals wild, lamsvlees, gebakken aardappels en mediterraanse schotels. Het bittere, kruidige en ietwat zoete karakter van rozemarijn laat zich zelfs door de krachtigste ingrediŽnten niet intimideren. De smaak van rozemarijn is sterk, maar niet snel overheersend. Zelfs bij lang bakken of braden blijft de smaak intact. Rozemarijn mag daarom vanaf het begin van de bereiding worden toegevoegd. Ook bij ovenschotels, soepen of braadschotels komt rozemarijn prima tot zijn recht.

 

Let op: rozemarijn kan veilig gebruikt worden als keukenkruid, maar in grote hoeveelheden kan het toxische of schadelijke effecten hebben, beperk het gebruik vooral bij zwangerschap of tijdens de borstvoedingsperiode.

Geneeskracht
Uitwendis: Bij haarverlies en problemen met de hoofdhuid. Als gorgeldrank bij keelpijn. Als ontsmettingsmiddel (antiseptisch) tegen ontstekingen.

Inwendig: Bij slechte bloedsomloop, koude voeten en pijnen bij koud weer.Bij uitstralende gewrichtspijnen. Bij hoofdpijn die gepaard gaat met spijsvertering (lichte maagpijn) en bij migraine. Goed als inhaler bij verstopte en ontstoken bijholten.


 Salie (Salvia officinales)

Achtergrond
Salie is een stevige plant die ongeveer 80 cm hoog wordt. De dikke, behaarde bladeren groeien dicht bij elkaar en hebben een grijsgroene kleur. Salie is een overblijvende plant die oorspronkelijk uit de Balkan komt. Het kruid vond zijn weg naar vele landen in Zuid-Europa en kwam zo ook in Nederland terecht.

Gebruikswijze
Salie heeft een sterke, kamferachtig smaak die kruidig, prikkelend en licht bitter is. Het kruid wordt onder andere gebruikt om vleesgerechten, soepen of visgerechten op smaak te brengen en makkelijker verteerbaar te maken. Salie heeft een krachtige smaak en geur die erg verschillen van andere kruiden. De warmte ervan wordt onder andere benut in ProvenÁaalse kruidenmengsels. Salie wordt veel gebruikt in de Italiaanse keuken en in de Balkan. In West-Europa wordt salie vooral gebruikt in combinatie met vet vlees, in sauzen of bij peulvruchten. Salie zorgt ervoor dat vettige gerechten beter verteerbaar zijn en is met zijn smaak en textuur een goede toevoeging aan gerechten met onder andere lam, vis, varken, erwten, eieren, pompoen en gevogelte.

Salie heeft een intense smaak en kan het beste met mate worden toegevoegd. In combinatie met zachte, milde smaken kan salie snel overheersen. Salie voegt men het beste aan het einde van de kooktijd toe, anders gaat veel van het aroma verloren.

Geneeskracht

Luchtwegen:Ontsmettend, reinigend, slijmafvoerend en verzachtend (door de thujon), bij alle aandoeningen van de bovenste luchtwegen, zoals keelpijn, angina, heesheid, strottenhoofdontsteking en rokershoest. Ook bij astma. Verder allerlei infecties in de mond en aan het tandvlees. Verder bij alle allergieŽn

Zenuwstelsel:   Heeft een opbeurende werking bij oververmoeidheid, zenuwuitputting en hysterie. Bij psychosomatische aandoeningen van de maag (hyperacidose), darmen en hart. Ook bij hoofdpijn en klachten van psychische aard bij de overgang. Na een virusinfectie. Geschikt kruid voor oudere mensen bij vermoeidheid en zwakte.

Overige   Een goed middel tegen overmatig (nachtelijk) zweten, bij opvliegers tijdens de overgang. Voor vrouwen die willen stoppen met borstvoeding. Bij menstruatiepijn en pijnlijke borsten voor de menstruatie (als kompres), brengt de menstruatie op gang. Verder als ontsmettend middel bij wonden die slecht genezen.

Salie kan door zwangere en vrouwen die borstvoeding geven, beter niet te veel worden gebuikt. 

 

Tijm (Thymus vulgaris)

Achtergrond
Tijm, ook wel wilde of echte tijm genoemd, is een kleine, groenblijvende heester die tot 40 centimeter hoog wordt. Aan de vele takken groeien honderden piepkleine blaadjes, elk maar een paar millimeter in grootte. In de zomer bloeit deze plant met kleine lila-kleurige bloemen die heerlijk ruiken.

Gebruikswijze
De kruidige, frisse geur en smaak van tijm maken het een heerlijk kruid in vele toepassingen. Het heeft een krachtige, aromatische smaak die zeer geliefd is in onder andere de Franse, Italiaanse en Marokkaanse keuken. Denk daarbij aan heerlijk geurende tajines met lam en vijgen, rijke schotels met tomaat en aubergine, of geroosterd rundvlees met knoflook en rode wijn.

Tijm kan gerust meegekookt of gebakken worden, maar ook bij koude toepassingen zoals salade is tijm zeer op zijn plek. Doordat tijm de vertering van vetten in voedsel bevordert, en qua smaak een tegenhanger is van vet, past het goed bij lamsvlees, rund, kip, wild, zwaardere soepen en stevige sauzen. Ook bij aardappels, salades of gerechten die langzaam in rode wijn gegaard worden komt tijm goed tot zijn recht. Tijm gaat goed samen met andere mediterraanse kruiden zoals oregano of salie.

Geneeskracht
Luchtwegen: bij ontstekingen, ontkrampend, verruimend bij verkoudheid, sinusitis (voorhoofdsholteontsteking), bronchitis, astma, kramphoest, kinkhoest, pseudokropSpijsvertering: nerveuze maag- en darmstoornissen / krampen, winderigheid, diarree, vergiftigingen, wormuitdrijvend.      
Tijm ontspant en zorgt voor een goede spijsvertering. Het laat winderigheid afnemen. Zenuwstelsel: bij gebrek aan wilskracht, zenuwuitputting en daaruit voortvloeiende, bloedarmoede.
Huidproblemen: bij schimmels of bacteriŽn kan je tijmtinctuur twee maal daags op de besmette plekken aanbrengen.

Paardenbloem (Taraxacum officinale)

Achtergrond
De paardenbloem is een soort uit de composietenfamilie (Asteraceae). In deze familie zijn bloemen sterk gereduceerd en klein en staan ze dicht bij elkaar in een bloemhoofdje. Paardenbloemen zijn heel algemeen. In april kunnen ze hele weilanden geel kleuren. Dat neemt niet weg dat bepaalde micro-soorten en secties zeldzaam kunnen zijn.

Gebruikswijze
Paardenbloemen zijn eetbaar. De jonge bladeren zijn minder bitter dan de volwassen bladeren. Door "bleken" kan de bitterheid worden verminderd, net als bij witlof. Traditioneel worden de bladeren hiertoe overdekt met zand. Ze worden dan molsla genoemd. Het is het jonge blad van de paardenbloem. Vroeger werd in de lente in molshopen naar gebleekte paardenbloembladeren gezocht, vandaar de naam molsla. Het melksap is licht giftig, gebruik de stengels daarom niet in salades.

Door veredeling is een verbeterde, bladrijke molsla verkregen. Molsla wordt op diverse markten in Europa als malse voorjaarsgroente aangeboden. In Nederland en BelgiŽ is het niet ruim verkrijgbaar.

Geneeskracht
De wortel in gedroogde vorm wordt wel tegen nier- en galkwalen gebruikt. De melk van de plant kan gebruikt worden tegen puistjes door ze rechtstreeks aan te brengen. Afkooksel van de wortels, verse worteltinctuur of vers geperst wortelsap van de paardenbloem wordt gebruikt voor de behandeling van artritis. De wortels en bladeren hebben door de aanwezige bitterstoffen een eetlustopwekkende werking. De bloem is voor de zaadzetting eetbaar, daarna niet meer.

Het kruid is vochtafdrijvend en versterkt de lever en gal in de aanmaak van spijsverteringssappen. Ook is het een mineraal- en vitaminerijke plant. Het melksap werd gebruikt om wratten aan te stippen.

Spijsvertering en urinewegen: Voor de lever, bij geelzucht en een trage leverwerking. Ook bij hepatitis, verstopping van de lever en de galblaas, ook bij galstenen, stimuleert de galafvoer. Kruiden die werken op de ogen, werken ook op de lever, want de ogen zijn een reflexpunt van de lever, denk aan het geel worden van het oogwit als er sprake is van hepatitis. Door de diuretische werking ook een goed middel bij reuma en jicht. Stimuleert de pancreas bij diabetespatiŽnten Een zeer goede vochtdrijver, ook als het vasthouden van vocht wordt veroorzaakt door hartfalen. Heeft een mild laxerende werking.

 Algeheel versterkend door een grote hoeveelheid mineralen en vitaminen, ook bij anemie, bloedaanvullend, een zeer goede voorjaarsreiniger.

Let op! Bij zeer grote hoeveelheden ingenomen kan Paardebloem tot maag - en darmstoornissen leiden en zelfs tot hartritmestoornissen. Het sap uit de bloemstelen kan huidirritatie veroorzaken.